بی خوابی و بد خوابی در کودکان

خواب کافی برای کودکان یکی از اصلی ترین منابع رشد سالم آن هاست. اکثر هورمون های رشد در خواب شبانه ترشح می شود. همچنین خواب شب، حتی ۴-۵ ساعت باعث می شود کودک انرژی کافی را در روز بعد برای بازی کردن و تحرک به دست بیاورد. همچنین خواب شب کودک به والدین هم این اجازه را می دهد که استراحت مناسب و کافی داشته باشند و سبک زندگی سالم را پیش بگیرند.

خواب کافی به کودک اجازه داشتن تمرکز و استفاده مفید از توانایی های ذهنی خود را می دهد و باعث پیشرفت تحصیلی و علمی او می شود. خوابیدن کودک سر کلاس درس باعث عقب ماندن او از کلاس و اختلال در ارتباط با معلم می شود و آسیب های زیادی در پی دارد.

کودکانی که اضطراب شدید دارند؛ کودکانی که تحت تأثیر استرس‌ های روزانه یا استرس‌ های خاص مثل حوادث ناگهانی، از دست دادن عزیزان و سایر اتفاقاتی هستند؛ کودکانی که از مشکلات سلامت روان رنج می‌ برند و کودکانی که بیماری جسمانی دارند در معرض خطر بی‌ خوابی قرار دارند. کودکان نیز مثل بزرگسالان می توانند از استرس رنج ببرند. سعی کنید با فرزندتان درباره زندگی او، شرایط مدرسه و نگرانی هایش صحبت کنید. آیا همه چیز در خانه مساعد است و فرزندتان از شرایط راضی است و آسیب نمی بیند. نگرانی و استرس کودکان ممکن است در بزرگسالی شدیدتر شود. بنابراین برای برطرف کردن عوامل بروز استرس کودکان هر چه زودتر باید اقدام کنید.

به والدین توصیه می شود جای خواب ثابتی را برای کودک خود در نظر بگیرند و به کودک خود تاکید کنند که حتما در جای خود استراحت کند. معمولا تغییر مکان خواب حتی برای بزرگسالان هم ناخوشایند است و ممکن است سبب دیر به خواب رفتن آنها شود. احتمالا این تجربه را در طول مسافرت داشته اید

والدین باید مراقب عادات تغذیه ای کودک خود باشند و سعی کنند مواد غذایی کافئین دار را از برنامه غذایی خود حذف و یا کم کنند. اگر هم کودک علاقمند به مصرف این مواد غذایی بود، سعی شود حتی المقدور این مواد را ۴ ساعت قبل از خواب مصرف کند، زیرا واکنش کودکان به مصرف مواد کافئین دار مانند بزرگسالان است، یعنی همانطور که مصرف این مواد در بزرگسالان سبب بی خوابی می شود، در کودکان نیز همین اثر را دارد.

زمان و ساعت را برای رفتن به رختخواب مشخص کنید و سعی کنید هر شب تغییر نکند. همچنین برای زمان بیداری، توجه داشته باشید زمان بیداری نباید بیش از یک تا یک و نیم ساعت با آخر هفته متفاوت باشد. به‌ هیچ‌ عنوان کودک را با بد اخلاقی مجبور به خواب نکنید.

درجه حرارت در اتاق‌ خواب را تنظیم کنید و مطمئن شوید برای کودک شما مناسب است همچنین کنترل کنید اتاق به میزان مناسب تاریک است.

به کودک اجازه بدهید اسباب‌ بازی یا عروسک مورد علاقه‌ اش را همراه خود به تختخواب ببرد؛ اما نباید این اسباب‌ بازی جدید و سرگرم‌ کننده باشند. از وعده‌ های غذایی سنگین قبل از خواب پرهیز کنید.

به‌ هیچ‌ عنوان تلویزیون در اتاق‌ خواب کودک قرار ندهید، همچنین تلویزیون و بازی‌ های کامپیوتری حداقل یک ساعت قبل از خواب باید کنار گذاشته شوند.

سر و صدا، جای خواب ناراحت، نور و دمای اتاق و عوامل از این دست بسیار در به خواب رفتن کودک موثر است. همچنین باید توجه کنید که استفاده از وسایل الکترونیکی در محل خواب ممنوع باشد.

بسیاری از دلایل بی خوابی کودکان، ناشی از الگوهای رفتاری و سبک زندگی ناسالم والدین است. استفاده تا دیروقت از وسایل الکترونیکی، وعده های غذایی ناسالم، شب زنده داری و … چیزهایی نیست که کودک از بدو تولد در ژنتیکش وجود داشته باشد. بنابراین والدین نباید فقط فرزند را مقصر جلوه بدهند، لازم است از یک زاویه دیگر به زندگی خود نگاه کنند.

لازم است کودکتان در طول روز به اندازه کافی تحرک و بازی کرده باشد تا شب راحت به خواب برود. باید تا می توانید از تلویزیون و موبایل برای سرگرم کردن کودک پرهیز کنید.

وقتی حس کردید کودکتان خواب آلود است او را فورا به تخت خوابش ببرید. از بغل کردن و سرگرم کردن کودک در آن هنگام به هر دلیلی پرهیز کنید. در رخت خواب کنار او بنشینید و شرایط آرامبخش برای خواب را فراهم کنید.

نازنین عاطفی کارشناس ارشد روانشناسی

درباره نویسنده

مقالات مرتبط